U Rwanda na Isiraheli byasinyanye amasezerano y’ubufatanye mu iterambere

igire

Guverinoma y’u Rwanda n’iya Isiraheli byasinyanye amasezerano y’ubufatanye mu iterambere binyuze mu nzego zitandukanye zirimo guteza imbere uburezi bw’ibanze, isakazabumenyi n’ikoranabuhanga, uburezi bw’amashuri makuru n’ubushakashatsi bushingiye kuri siyansi.

Ni amasezerano yashyiriweho umukono i Yerusalemu mu Murwa Mukuru wa Isiraheli kuri uyu wa 6 Nyakanga 2026, aho u Rwanda rwari ruhagarariwe na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane, Ambasaderi Olivier Jean Patrick Nduhungirehe, na mugenzi wa Isiraheli, Gideon Moshe Sa’ar.

Amasezerano ya mbere ni ajyanye n’ubufatanye mu burezi, ikubiyemo uburezi bw’ibanze, ikoranabuhanga mu itumanaho (ICT), amashuri y’imyuga n’ubumenyingiro (TVET), amashuri makuru na za kaminuza, ndetse n’ubushakashatsi mu bya siyansi.

Amasezerano ya kabiri ni ajyanye n’bufatanye mu iteramubere hagati ya MASHAV, Ikigo cya Israel gishinzwe ubufatanye mpuzamahanga mu iterambere, n’Ikigo cy’u Rwanda gishinzwe Ubutwererane Mpuzamahanga(RCI), agamije gushimangira ubufatanye mu bikorwa by’iterambere no kubaka ubushobozi hagati y’impande zombi.

Minisiteri w’Ububanyi n’Amahanga wa Isiraheli Gideon Moshe Sa’ar, yavuze ko u Rwanda na Isiraheli byanaganiriye ku mutekano w’Akarere bihereyemo.

Yagize ati: “Twaganiriye kandi ku bibazo by’umutekano wa Isiraheli, ndetse n’amasezerano y’amahoro hagati y’u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) yafashijwe kugerwaho na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, tunagaragaza akamaro ko kuyashyira mu bikorwa mu buryo bwuzuye.”

Yakomeje ivuga ko u Rwanda na Isiraheli byombi bifite amateka akomeye yuzuyemo ibihe bibabaje kuko byabayemo Jenoside yaba iyakorewe Abayahudi muri Isiraheli n’iyakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994, ariko nanone byagaragaje ubudatsimburwa n’ubushake budacogora bwo kubaka ejo hazaza heza h’abaturage babyo.

Umubano hagati y’u Rwanda na Isiraheli watangiye mu 1962 nyuma y’aho u Rwanda ruboneye ubwigenge, nubwo wahagaze mu 1973 kubera impinduka za politiki zabaye nyuma y’Intambara ya Yom Kippur yahanganishije ibihugu by’Abarabu na Isiraheli, ibihugu by’Afurika hafi ya byose bigacana umubano n’icyo gihugu.

Ni umubano wongeye gusubukurwa mu 1995 nyuma ya Jenoside yakorewe Abatutsi. Kuva icyo gihe, ibihugu byombi byakomeje kuwagura binyuze mu ngendo z’abayobozi bakuru, gufungura ambasade zihoraho ndetse n’amasezerano y’ubufatanye mu nzego zirimo ubuhinzi, ikoranabuhanga, uburezi, ubuzima, umutekano n’ishoramari.

Mu myaka ishize, inzinduko z’abakuru b’ibihugu byombi zashimangiye umubano w’ibuhugu byombi, zirimo urwa Minisitiri w’Intebe wa Isiraheli Benjamin Netanyahu yagiriye  mu Rwanda mu 2016, n’urwa Perezida Paul Kagame yagiriye muri Isiraheli mu 2017.

Ni ingendo zakurikiwe no gufungura Ambasade ya Isiraheli i Kigali mu 2019, ibintu byarushijeho gushimangira ubufatanye bw’ibihugu byombi bushingiye ku nyungu zihuriweho mu iterambere no guhanga ibishya.

u Rwanda na Isiraheli ni ibihugu bibanye neza
Share This Article